|
JohanS
Ere Forumlid
Netherlands
1777 Posts
|
 Posted?-?28 Jun 2003?:? 08:28:01 ? ?
|
Zijn er nog autoriteiten?
Onze maatschappij is gedemocratiseerd. Al sinds de jaren zestig. Daar moeten we blij mee zijn, zeggen alle hele en halve linkse intellectuelen. Wij zijn allemaal gelijk nietwaar? Niemand is toch méér dan een ander? Zodoende is thans alles antiautoritair, zoals onder meer de opvoeding van kinderen, het onderwijs, de justitie, de geneeskunde en de krijgsmacht. Het wordt tijd de vraag te stellen of we daar nou echt beter van geworden zijn.
In iedere samenleving, ook in het dierenrijk, ontwikkelt zich automatisch een systeem van rangen en standen. En dat is gebaseerd op het feit dat geen enkel menselijk of dierlijk individu gelijk is aan de ander. De gezagsrangorde wordt gebaseerd op intelligentie, talent, moed, kracht en ervaring. In de natuur blijkt dit systeem letterlijk van levensbelang te zijn.
In de menselijke samenleving leidt een antiautoritaire opvoeding of organisatie altijd tot chaos, kwaliteitsvermindering en verloedering. Nederland is daarvan een schoolvoorbeeld geworden. Vroeger waren onderwijzers mensen van aanzien en gezag. Zij legden immers bij de jeugd de basis van kennis, ontwikkeling en ethiek.
Vroeger ook waren de meesters en juffrouwen vaak de grondleggers van een grote carrière van hun leerlingen. Enkele jaren geleden nog schreef de beroemde schrijver Jan Wolkers in de NRC een ontroerende herinnering aan juffrouw Muis, de onderwijzeres die hem in de eerste klas van de lagere school de kunst van het schrijven had bijgebracht.
Discipline
Echter gedurende tientallen jaren hebben docenten hun eigen autoriteit tot de grond toe afgebroken. Ze laten zich Kees of Annie noemen en accepteren dat ze door leerlingen uitgescholden worden. Strafwerk is uit den boze en het alles overziende ´hoofd der school´ is veelal vervangen door een manager die geen les meer geeft. Vergeten werd dat kennisoverdracht altijd gebaseerd is op discipline en op een zekere autoriteit van de docent. Dat ziet men eigenlijk alleen nog maar duidelijk bij onderricht in riskante activiteiten zoals duiken, vliegen, bergbeklimmen, brandbestrijding en het varen met onderzeeboten.
De krijgsmacht, en dan vooral het leger, is door de democratisering bijna ten onder gegaan. In de jaren zeventig heeft de overheid getolereerd dat in diensttijd en gefinancierd door een linkse overheid de beruchte alternatieve Vereniging Van Dienstplichtige Militairen (WDM) zich geheel kon wijden aan de ondermijning van de discipline en de krijgstucht. Die zijn, zoals bekend, essentieel bij ieder militair optreden. Er werd ook een aversie tegen het militaire uniform gekweekt. Tijdens de Golfoorlog gaf onze overheid militairen zelfs het advies buiten de kazernes geen uniform meer te dragen om eventuele irritatie of agressie te voorkomen bij de burgerij.
Zo kon het ook gebeuren dat Relus ter Beek (PvdA) tot minister van Defensie werd benoemd. Hij was dienstweigeraar geweest, had meegeholpen het Van Heutsz-monument in Amsterdam te vernielen en was een linkse antimilitarist.
Op deze wijze werd onze landmacht het lachertje van Europa en daarmee was ook het drama van Srebrenica geheel voorspelbaar geworden. De voltallige overheid deed mee aan het democratiseringsspelletje dat zich tot een 20e-eeuwse beeldenstorm ontwikkelde. Officiële titels werden belachelijk of verouderd verklaard. Ministers waren geen Excellenties meer, maar gewone meneren of mevrouwen. Alle media deden enthousiast een duit in het zakje. Systematisch werden hoogleraren, dominees, dokters, generaals, kardinalen en bis schoppen titulair onttakeld en met meneer of mevrouw aangesproken. Het gekke was dat de slachtoffers van die rozerode furie zélf nog mee gingen doen. Een vorm dus van psychotisch-sociale zelfmoord.
Huisdokters trokken hun witte jas uit, hielden spreekuur in spijkerpak en zeiden: ´Zeg maar Wim´. Daarna vroegen ze de patiënt (die ze ´cliënt´ noemden): "Wat denk je er zélf van?" Dat is de meest stupide vraag die een arts kan stellen. Hetzelfde lot trof de justitie en de politie. Het beruchte ´gedogen´ van alles wat niet deugt, heeft het prestige van de gehele overheid ondermijnd. De tijd dat zowel politieagenten als ministers gezag hadden, is voorbij. Agenten worden dagelijks door het publiek uitgescholden en ministers zitten in vrijetijdskleding in tv-talkshows en worden door de gespreksleiders in ouwe-jongens-krentenbroodstijl aangesproken.
Dit proces is door De Telegraaf-psycholoog Jeffrey Wijnberg nog onlangs in een column behandeld (19-05-03). Het uitsterven van het fenomeen ´autoriteit´ noemde hij ´ontbazing´. Hij bedoelt daarmee het zich ontdoen van iedereen die als ´baas´ kan optreden. Zijn conclusie is "dat tenslotte niemand meer de baas is en iedereen slaaf wordt van zijn eigen chaos". Beter kan het niet geformuleerd worden. Ook Pim Fortuyn in zijn boek ´De verweesde samenleving´ wees reeds op het schadelijk verdwijnen van de autoriteit die als plaatsvervangende vaderfiguur en voorbeeld kan dienen: de onderwijzer, de leraar, de dokter, de dominee, de pastoor, de burgemeester enzovoort.
Natuurlijk gezag
Het basale probleem is dat er thans hele generaties zijn die niet weten wat autoriteit is. Die denken dat autoritair optreden slechts een vorm van machtsmisbruik is op grond van een functie of een titel. Niets is minder waar. Een echte autoriteit is iemand die een natuurlijk gezag heeft, omdat hij of zij wéét waar het over gaat en die zijn/haar vak tot in de vingertoppen beheerst. Daar horen ook uiterlijke tekenen bij zoals titels, beroepskleding of uniformen. Daarom had koningin Beatrix ook volkomen gelijk toen ze direct na haar troonsbestijging aankondigde met Majesteit te willen worden aangesproken. Velen vonden dat toen uit de tijd. Nou, mooi niet.
Dat alles is ook begrepen door Nederlands beroemdste heilssoldaat, de luitenant-kolonel Alida Bosshardt, bekend als ´de Majoor. Op 7 juni jongstleden werd ze 90 jaar en werd er voor haar een verjaardagsdienst gehouden in de Mozes en Aaron-kerk te Amsterdam. Ze is ernstig ziek geweest en loopt wat moeilijk. Ondersteund door twee heilsofficieren betrad ze het spreekgestoelte.
Daar stond ze, heel broos, in haar ouderwetse uniform, met een 19e-eeuwse hallelujahoed op. Maar haar glasheldere stem was tot in de hoeken van de Grote Kerk te horen en ze hield zonder enige papieren aantekening een toespraak die klonk als een klok. Ze was de beste spreker van die morgen en ze straalde een geloof, een zekerheid en een autoriteit uit die de vele bezoekers tot in het hart trof. Toen ze langzaam de kerk verliet, kreeg ze een staande ovatie. En ik kreeg een kus, terwijl ze simpel zei: "Fijn dat je er was, jochie..." Buiten regende het, maar mijn dag kon niet meer stuk.
De Telegraaf 28 juni 2003 |
|
|
?
?Zijn er nog autoriteiten?
