|
Bollie
Ere Forumlid
5718 Posts
|
 Posted-24 Jul 2004: 09:47:23    
|
Lege weiden
Het CDA-Kamerlid Joop Atsma uit Surhuisterveen heeft een opvallend pleidooi gehouden. Hij wil premies toekennen aan boeren die hun koeien in de wei laten grazen. Voor de gemiddelde Nederlander, die zich zelden om landbouw bekommert, lijkt dit een vreemde zaak. Immers, iedereen wt toch dat koeien s zomers in de wei staan? Moet daar dan een premie voor komen? De kille werkelijkheid is echter anders.
Het gaat niet goed met het boerenbedrijf. Dat wordt al tientallen jaren door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) koel-statistisch bijgehouden. Honderd jaar geleden waren er in ons land nog ruim 500.000 boeren. Zij maakten 30 procent uit van de werkende bevolking. Ze woonden en werkten op hun ongeveer 200.000 boerderijen.
Schoolplaten
De gemiddelde boer bewerkte toen ongeveer 5 ha land en bezat 5 — 10 koeien. Die werden allemaal tweemaal per dag met de hand gemolken. Ze leverden toen ieder ongeveer 7000 liter melk per jaar op.
Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog bleef deze situatie ongeveer bestaan. Meer dan 400 jaar was er in de Nederlandse landbouw weinig veranderd. Op alle lagere scholen in ons land hingen vr 1960 kleurige wandplaten. Iedereen die in die tijd lager onderwijs ontving, heeft die schitterende platen nog op het netvlies staan. Er waren in principe drie soorten, getekend door vermaarde tekenaars als C. Jetses en J.H. Isings.
Eerst had je de afbeeldingen van befaamde momenten uit onze vaderlandse geschiedenis, zoals bijvoorbeeld De Overwintering op Nova Zembla. De tweede serie ging over de natuur en de derde serie was: Het platteland.
Cornelis Jetses (1873- 1955), de schepper van het beroemde leesplankje Aap- Noot-Mies, was daarvan de onbetwiste meester. Alle werkzaamheden in en om de boerderij werden door hem afgebeeld. Een heel bekende plaat was: Weide in de lente. Aaltje, een struise boerin, melkt zittend op een driepoot een zwartbonte koe. Op de achtergrond een fraaie Hollandse boerderij. Op de voorgrond schapen, lammetjes en kinderen op klompen.
Bio-industrie
Al die schitterende platen zij verdwenen in de verwoestende onderwijsrevolutie sinds de jaren zestig. Maar ook de boerenbedrijven verdwijnen in hoog tempo. Van de 200.000 boerderijen zijn er thans amper 90.000 over. Iedere dag houden ruim negen boeren ermee op. Er verdwijnen daardoor per jaar meer dan 3000 agrarirs en dat al tientallen jaren lang. Nog slechts 4 procent van onze beroepsbevolking werkt in de agrarische sector.
Dit alles is het resultaat van de enorme schaalvergroting, mechanisatie en automatisering die onze landbouw de laatste 50 jaar totaal hebben veranderd. De grondlegger van die grootschaligheid was de naoorlogse socialistische boer en landbouwminister Sicco Mansholt, die pas in 1972 ontdekte welke rampen hij had veroorzaakt.
Zijn ideen leidden onder meer tot het ontstaan van de weerzinwekkende bio-industrie, waarbij dieren gedegradeerd worden tot een onderdeel van een gigantisch productieapparaat. De vreselijke veeziekte-epidemien van de laatste jaren, zoals de varkenspest, de mkz-crisis en de vogelpest, konden daardoor tot catastrofes uitgroeien.
Een beetje agrarir moet thans minstens over 70 koeien en 20 ha grond beschikken, waarbij hij langzamerhand meer een computermanager is geworden dan een boer. Kille berekeningen leidden tot het idee dat het productieproces efficienter verloopt als bijvoorbeeld de koeien, die thans elk gemiddeld 10.000 liter melk per jaar leveren, levenslang op stal staan en dus nooit meer buiten komen. Pas dan is alles per computer beter te organiseren dan bij loslopende dieren. Ook wordt het mestprobleem dan goed hanteerbaar.
Het klassieke gemengde bedrijf van vroeger, in de tijd van de schoolplaten, toen boeren zowel vee hielden als akkerbouw bedreven, is vrijwel verdwenen. Alles is gespecialiseerd, bijvoorbeeld tot akkerbouwer of tot melkveehouder.
De band tussen mens en natuur gaat hierbij snel verloren. Onderzoek wees uit dat talrijke schoolkinderen, maar ook jonge volwassenen, er geen idee meer van hebben waar melk, boter, kaas, doperwtjes of broodmeel vandaan komen. Velen denken dat doperwten in een fabriek worden vervaardigd, tegelijk met de glazen potjes waar ze in zitten.
Weggepest
Ook is het al jarenlang het nauwelijks gecamoufleerde beleid van onze overheid om de agrarische stand geheel uit ons land te verdrijven. Mede door allerlei overheidsvoorschriften worden boeren letterlijk weggepest. De overheid aast op de alsdan vrijkomende landbouwgronden, waarop dan eindeloze Vinexwijken kunnen worden gebouwd voor onze totaal uit de hand lopende overbevolking. Ook voor fabrieksterreinen, sportvelden, natuurparken, industriegebieden en parkeerplaatsen komt daarbij ruimschoots plaats ter beschikking. Zo denkt tenminste de overheid.
Maar men vergeet dat het de boeren waren die Nederland zijn ultieme vorm hebben gegeven. De schitterende landschappen met weiden, sloten, dijken, geboomte, meren en fraaie, vaak eeuwenoude boerenarchitectuur hebben wij vooral aan onze agrarirs te danken.
Ook een belangrijk deel van ons nationaal karakter is van boerenafkomst. Want juist mensen die alle dagen van hun leven van de natuur afhankelijk zijn, denken vaak na over de waarde en de zin van het leven en over hun verantwoordelijkheid voor de menselijke samenleving.
Als er straks geen dieren meer in de weiden staan, de varkens gehuisvest worden in zes verdiepingen hoge varkensflats, alle kippen een onderdeel zijn geworden van een legbatterij, de koeien nog slechts via chips en computers een relatie met hun boer hebben, sterft een stuk van de Nederlandse cultuur voorgoed uit. De enkele nog echte agrarirs zeggen dat kleinschaligheid natuurlijk voor alle partijen veel beter is, maar dat dan alle landbouwproducten duurder zullen worden. Want in dit bedrijf telt thans elke cent.
Maar in wezen zijn we allemaal schuldig aan die ellende. Want wij Nederlanders slepen wel op zaterdag kratten vol pils uit de supermarkt mee naar huis. We betalen rustig honderden euros voor een popconcert of een voetbalwedstrijd, maar zijn te krenterig om een paar centen meer te betalen voor ons lapje vlees, onze melk, ons brood of de eieren. Dus dg koe en dg boerderij. Misschien kunnen we antiquarisch nog een schoolplaat kopen van Cornelis Jetses om onze kinderen of kleinkinderen te laten zien hoe het eens was.
Telegraaf, 24 juli 2004
"Ik ben een God in het diepst van mijn gedachten,
en zit in 't binnenst van mijn ziel ten troon"
Willem Kloos |
|
New Topic
