|
Bollie
Ere Forumlid
5718 Posts
|
 Posted?-?02 Jun 2004?:? 11:22:32 ? ?  ?
|
DRONKEN MET PINKSTEREN
De NCRV heeft door het NIPO een enquête laten houden onder willekeurige Nederlandse burgers. De vraag was: ’Wat is de betekenis van Pinksteren’. De uitkomst was onthullend. Meer dan de helft van de ondervraagden had er geen idee van. Een dagje Efteling, dachten sommigen.
Opvallend is dat Pinksteren juist een van de meest populaire nationale feestdagen is. Meer dan 90 procent van de Nederlanders zou die dagen niet willen missen of inruilen voor een of twee allochtone vieringen. Want daar is óók al sprake van geweest. Zo wilde vijf jaar geleden de bekende dominee Visser van de Rotterdamse Pauluskerk maar liefst drie christelijke feestdagen inwisselen voor één hindoefeest, het zogenaamde Divali of Lichtjesfeest, en twee islamitische. Dat zouden dan het Idal- Fitr (Suikerfeest) en het Id-al-Adha (Offerfeest) moeten worden.
Ontkerkelijking
Zonder enige twijfel is de geringe kennis over onze feestdagen mede veroorzaakt door de drastische ontkerkelijking in Nederland. Zo werden in ons land in de laatste tien jaar meer dan 650 kerken buiten gebruik gesteld of afgebroken. Het kerkbezoek liep met meer dan de helft terug. Gelijktijdig daarmee nam de basale kennis van de bijbelse geschiedenis af.
Dat is een ernstige zaak omdat onze gehele maatschappij, onze ethiek, onze morele opvattingen, onze sociale wetten en zelfs een groot deel van de klassieke kunst en literatuur gebaseerd zijn op de joods-christelijke cultuur. Zo zijn vele werken van de schilder Rembrandt of de componist Bach niet te begrijpen zonder een basale kennis van bijbelse geschiedenis.
Uit vorige enquêtes, bijvoorbeeld onder eerstejaarsstudenten in Leiden, was al gebleken dat het met die kennis droevig gesteld was. Zelfs de betekenis van Kerst en Pasen was vele aanstaande intellectuelen onbekend. Ze hielden het op respectievelijk het feest van de kaarsjes en het feest van het eieren zoeken. Maar dit enorme tekort aan algemene ontwikkeling is niet alleen te wijten aan de ontkerkelijking, maar vooral ook aan de slechte kwaliteit van ons huidige onderwijs. Opvallend is echter wel dat zelfs in de tijd vóór de grote ontkerkelijking vele gelovige mensen niet goed raad wisten met het begrip Pinksteren.
Vreemde talen
De naam van het feest is afgeleid van het Griekse woord Pentakosta dat ’vijftig dagen’ betekent. Inderdaad wordt Pinksteren precies vijftig dagen na Pasen gevierd. In de christelijke traditie werd bij die gelegenheid de Heilige Geest uitgestort op de 120 volgelingen van de vijftig dagen eerder gekruisigde Jezus Christus. Die Heilige Geest verscheen in de vorm van vlammen en met een bulderend geluid als van een geweldige windvlaag. Vanaf dat moment konden de volgelingen of discipelen plotseling een groot aantal vreemde talen spreken. Die worden allemaal opgesomd in het boek Handelingen (2:1-13), dat deze gebeurtenis uit het jaar 33 beschrijft. Het speelde zich af in Jeruzalem. Argwanende omstanders vermoedden toen zelfs dat die discipelen kennelijk al vroeg aan de drank hadden gezeten. Ze zouden ’te veel zoete wijn hebben gedronken’.
Maar zelfs de christelijke literatuur (en ook de NCRV) gaat op dit punt een beetje de mist in. Want Pinksteren was al vijftien eeuwen lang een joods feest met de Hebreeuwse naam ’Sjavoeot’, ook wel ’Wekenfeest’ genaamd. Het was een typisch agrarische hoogtijdag. Want op de tweede dag van het joodse paasfeest begon in het oude Israël de oogst van de gerst. Gerst was een van de belangrijkste voedingsmiddelen. In de tempel werd dan ook een volle garve gerst geofferd als dank aan de Schepper van alles wat leeft. Precies zeven weken plus één dag (dus 50 dagen) later begon de tarweoogst. Wederom een agrarisch hoogtepunt. Dan werd het Wekenfeest of Sjavoeot gevierd. In het Grieks: Pentakosta. Pinksteren is dus geen christelijke uitvinding maar een joodse.
De betreffende bijbeltekst begint dan ook met de woorden: ’En toen de Pinksterdag aanbrak waren allen tezamen bijeen…’ Het wás dus al Pinksteren, nog vóórdat de uitstorting van die Heilige Geest plaatsvond. Als men het boek Handelingen naleest, dan worden er zestien talen genoemd. Alle discipelen die letterlijk ’de geest hadden gekregen’ konden die plotseling vloeiend spreken. Het waren de talen van de gehele toenmaals bekende wereld. Die lag rondom de Middellandse Zee, de Kaspische Zee, de Rode Zee en de Perzische Golf. Eigenlijk staat er dat die volgelingen opeens alle talen van de wereld konden spreken. Of, zo men wil, een universele taal die iedereen begreep.
Roeping
Het joodse Wekenfeest heeft de diepere betekenis dat de mens de aarde heeft gekregen om die te bewerken, te beschermen en te bewaken. En de opbrengst daarvan stelt ons mensen in staat in leven te blijven. Op deze wijze werkt de mens als partner van de Eeuwige mee aan het vervolmaken van de schepping. Zo kunnen wij ervoor zorgen dat de wereld niet ten onder gaat. Het joodse pinksterfeest staat ook in het teken van het denken aan diegenen die minder goed bedeeld zijn in onze samenleving. In Israël wordt Sjavoeot gevierd met het geven van cadeautjes. En kinderen verkopen mandjes met vruchten en bloemen. Met het aldus verdiende geld wordt nieuw land aangekocht.
Toch blijft de hedendaagse Nederlander enigszins vreemd tegen het feest aankijken. Maar als wij de duizenden jaren oude woorden en gedachten in hedendaagse taal zouden willen samenvatten, dan kunnen we het als volgt doen.
De mens is méér dan een verzameling eiwitten, vetten, koolhydraten en water. Hij maakt deel uit van een groter geheel en hij heeft een taak te vervullen. Een missie of opdracht om voor anderen wat te doen of te betekenen. Het doet er niet toe wat die opdracht of roeping is. Het grootbrengen van kinderen, het scheppen van een kunstwerk of het helpen van ongelukkigen.
Bij zo’n roeping is taalverschil niet meer belangrijk. Een liefdevolle of troostende arm om iemand heen slaan heeft meer effect dan duizend welgekozen woorden. En echte kunstwerken spreken ook een universele maar woordeloze taal. Daarom is Pinksteren in feite het feest van de nieuwe mens, die ongeacht zijn afkomst zich bewust wordt van zijn belangrijkste taak, of zo men wil, roeping. Maar altijd zullen er sceptische lieden zijn die dan schamper opmerken dat zo iemand kennelijk ’het licht’ heeft gezien, of net als 2000 jaar geleden, dat hij of zij een slok te veel op heeft. Maar het zijn wél degenen die de geest hebben gekregen of door het vuur van medemenselijkheid zijn aangeraakt die onze wereld bewoonbaar houden. En daar hoort óók De Efteling bij.
(zaterdag 29 mei 2004, Telegraaf)
<<>>
"voor de aanhouder is geen weg onbegaanbaar" |
|
?
?
?New Topic
